Wat is crypto mining? Zo werkt het minen van cryptocurrency
Crypto mining is het proces waarbij computers rekenkracht inzetten om nieuwe blokken aan een blockchain toe te voegen. Daarmee helpen miners het netwerk te beveiligen. In ruil kunnen zij een beloning ontvangen in cryptocurrency. Bitcoin is het bekendste voorbeeld van een cryptomunt die mining gebruikt.
Maar hoe werkt crypto minen precies? Waarom is er speciale apparatuur nodig? En wat bepaalt of de opbrengsten opwegen tegen de kosten?
Hoe werkt crypto mining?
Bij cryptovaluta zoals Bitcoin worden transacties vastgelegd in een blockchain: een digitaal register dat over veel computers is verspreid. Mining helpt het netwerk om overeenstemming te bereiken over de volgorde van transacties, zonder centrale beheerder.
Dat gebeurt via proof of work. Miners moeten aantonen dat hun apparatuur rekenwerk heeft verricht voordat het netwerk een nieuw blok accepteert. Het proces bestaat grofweg uit vier stappen.
1. Transacties worden verzameld
Een miner verzamelt transacties en stelt daarmee een kandidaatblok samen. Die transacties moeten voldoen aan de regels van het netwerk.
2. Miningapparatuur berekent hashes
De apparatuur voert steeds opnieuw een berekening uit die een hash oplevert: een reeks tekens die uit digitale gegevens wordt afgeleid. Bij Bitcoin moet de hash van de blokheader onder een bepaalde grenswaarde liggen.
Miners veranderen daarvoor telkens invoergegevens en proberen opnieuw. Het gaat dus vooral om heel veel pogingen uitvoeren. De snelheid waarmee apparatuur dit doet, heet de hashrate.
3. Het netwerk controleert het blok
Vindt een miner een geldige hash, dan verspreidt die het blok. Andere computers in het netwerk, de nodes, controleren zelfstandig of het aan de regels voldoet. Een geldige hash maakt ongeldige transacties dus niet opeens geldig.
4. De miner ontvangt een beloning
Wordt het blok onderdeel van de geaccepteerde blockchain, dan krijgt de miner de bijbehorende beloning. Bij Bitcoin bestaat die uit nieuw uitgegeven bitcoins en de transactiekosten uit het blok. De technische werking staat beschreven in de Bitcoin-documentatie over de blockchain.
Waarom is crypto mining nodig?
Binnen een proof-of-worknetwerk maakt mining het kostbaar om de transactiegeschiedenis te herschrijven. Een aanvaller moet daarvoor veel rekenwerk uitvoeren en concurreren met de rest van het netwerk.
Mining helpt zo om transacties te bevestigen en dubbele besteding tegen te gaan: pogingen om dezelfde munten meer dan één keer uit te geven. Daarnaast zorgt het bij Bitcoin voor de uitgifte van nieuwe munten volgens vooraf vastgelegde regels. Meer hierover lees je in de uitleg van Bitcoin.org over mining.
Gebruiken alle cryptomunten mining?
Nee. Mining hoort bij cryptonetwerken die proof of work gebruiken. Andere netwerken werken met een ander mechanisme, zoals proof of stake.
Ethereum is een bekend voorbeeld. Sinds de overstap naar proof of stake in september 2022 wordt ETH op het Ethereum-netwerk niet meer gemined. Het netwerk gebruikt validators die ETH vastzetten om mee te doen aan de beveiliging. Die overstap staat bekend als The Merge.
Crypto mining en staking zijn dus verschillende processen. Bij mining staat rekenkracht centraal; bij staking zetten deelnemers cryptocurrency vast volgens de regels van het betreffende netwerk.
Wat heb je nodig om crypto te minen?
Wat je nodig hebt, hangt af van de cryptomunt en het gebruikte miningalgoritme. Voor Bitcoin is gespecialiseerde hardware de standaard.
De belangrijkste onderdelen zijn:
- Miningapparatuur: bij Bitcoin doorgaans ASIC-apparaten, chips die speciaal voor het miningalgoritme zijn ontworpen.
- Miningsoftware: software die de apparatuur aanstuurt en met het netwerk of een mining pool communiceert.
- Een walletadres: om uitbetalingen te ontvangen.
- Een stabiele internetverbinding: om miningwerk en resultaten uit te wisselen.
- Elektriciteit en koeling: de apparatuur gebruikt voortdurend stroom en produceert warmte.
Een gewone laptop is voor concurrerende Bitcoin-mining niet geschikt. De keuze van hardware hangt nauw samen met het netwerk waarop je wilt minen. Zie ook de Bitcoin-documentatie over miningapparatuur en software.
Wat is een mining pool?
Een mining pool laat meerdere miners samenwerken. Zij leveren rekenkracht aan dezelfde pool, die opbrengsten verdeelt volgens een afgesproken uitbetalingsmodel.
Bij solo mining probeer je zelfstandig een blok te vinden. Met weinig rekenkracht kan de wachttijd op een beloning extreem lang zijn. Via een pool kunnen kleinere miners regelmatiger uitbetalingen krijgen, al betalen ze daarvoor doorgaans een vergoeding.
Een mining pool maakt je apparatuur niet sneller en garandeert geen winst. Het belangrijkste verschil zit in de verdeling van de opbrengsten en de onzekerheid daarvan. De Bitcoin-handleiding over pooled mining licht dit verder toe.
Is crypto mining winstgevend?
Crypto mining kan winst opleveren, maar dat is niet vanzelfsprekend. Volgens Bitcoin.org is mining een competitieve activiteit zonder winstgarantie.
Om de kosten en opbrengsten te vergelijken, moet je onder andere rekening houden met:
- De aanschafprijs en levensduur van je apparatuur.
- Het stroomverbruik en jouw elektriciteitstarief.
- Kosten voor koeling, onderhoud en eventuele poolvergoedingen.
- De hoeveelheid cryptocurrency die je ontvangt.
- De koers op het moment dat je de opbrengsten waardeert of verkoopt.
Rekenvoorbeeld: elektriciteitskosten
Stel dat een miningapparaat continu 3.000 watt, oftewel 3 kilowatt, gebruikt. Bij een fictief stroomtarief van € 0,30 per kWh zijn de dagelijkse elektriciteitskosten:
3 kW × 24 uur × € 0,30 = € 21,60 per dag
Over dertig dagen is dat € 648. Extra koeling, aanschaf en onderhoud zijn dan nog niet meegerekend.
Dit voorbeeld laat alleen de stroomkosten zien. Zonder gegevens over de verwachte miningopbrengst kun je hiermee nog geen winst berekenen.
Waarom gebruikt mining zoveel energie?
Proof-of-workmining draait om het voortdurend uitvoeren van berekeningen. De apparaten die dat doen, gebruiken elektriciteit en geven warmte af. Ook het afvoeren van die warmte kan energie kosten.
Het energiegebruik hangt samen met de beveiliging: het rekenwerk maakt aanvallen op het netwerk kostbaar. De milieubelasting hangt daarnaast af van onder andere de gebruikte energiebronnen en apparatuur. Bitcoin.org beschrijft deze relatie in zijn toelichting op mining en energiegebruik.
Veelgestelde vragen over crypto mining
Wat is het verschil tussen crypto mining en Bitcoin-mining?
Crypto mining is de algemene term voor het minen van cryptovaluta. Bitcoin-mining is specifiek het miningproces van het Bitcoin-netwerk.
Kun je Bitcoin minen met een laptop?
Een gewone laptop kan technisch berekeningen uitvoeren, maar is niet concurrerend met de gespecialiseerde ASIC-apparatuur die voor Bitcoin-mining wordt gebruikt. Een laptop is daardoor geen praktische keuze om op die manier Bitcoin te verdienen. Zie de uitleg van Bitcoin.org over beginnen met mining.
Kun je Ethereum nog minen?
Nee. Sinds september 2022 gebruikt Ethereum proof of stake. ETH minen op het Ethereum-netwerk is daardoor niet meer mogelijk. Dit wordt bevestigd in de Ethereum-documentatie over mining.
Is crypto mining hetzelfde als crypto kopen?
Nee. Bij kopen betaal je voor bestaande cryptocurrency. Bij mining lever je rekenkracht aan een proof-of-worknetwerk en kun je daarvoor een beloning ontvangen.
Ontvang je bij mining altijd een beloning?
Nee. Bij solo mining is het vinden van een geldig blok onzeker. Bij een mining pool hangen uitbetalingen af van je bijdrage en de voorwaarden van de pool. Ook een uitbetaling betekent niet automatisch dat je winst maakt.
Crypto mining begrijpen begint bij het onderscheid tussen opbrengst en winst. Miners helpen een netwerk beveiligen en kunnen daarvoor crypto ontvangen, maar daar staan apparatuur, stroomverbruik en doorlopende kosten tegenover. Wie zelf wil minen, heeft daarom eerst een berekening nodig die al deze onderdelen meeneemt.